A reflectie

Manon Hubert - s1085044 -plv2b

Maandag 29 september

Op naar Brabant! Er staan drie identiteitsdagen op ons te wachten in een klooster. Ik had geen idee wat ik me daarbij moest voorstellen of verwachten, maar ik had er wel heel veel zin in. Samen met mijn vriendinnen waren wij vorig jaar halverwege het jaar in deze klas gekomen. Het is een hele gezellige klas maar deze dagen leken mij goed om een echte band te creëren met de klas. Onze groep had als plek de hemel gekregen waar wij de komende dagen mochten doorbrengen. Alleen al bij de naam hemel krijg ik toch het gevoel dat het een veilige plek is.

We begonnen hier met onze klas met je eigen lichaam overtrekken om vervolgens woorden of kreten te schrijven bij je voeten (waar je vandaan komt), je hart (waar je passie ligt) en in je hoofd (wat je bent). We zijn hier al een paar keer mee bezig geweest in de lessen, dus hier kwamen al snel een aantal woorden uit. Toch vind ik dit altijd een lastig iets omdat ik ervan hou om te veranderen, mezelf te ontwikkelen. En ben ik van mening dat ik in iedere situatie anders reageer of anders ben, maar misschien is dit juist ook een kwaliteit van mij.

Hierna mocht iedereen een kaartje pakken met iets wat erop wat je aansprak. Dit hebben we vaker gedaan in de lessen dus had er niet veel zin in. Ik had een kaartje met de tekst erop “ga je met me mee?”. Ik zat deze dag niet heel lekker in mijn vel door het gemis van een bepaald persoon, hierdoor stonden mijn emoties best wel hoog. Door ook de verhalen van anderen te horen hield ik het al snel niet droog. Dit was voor mij echt heel fijn, iedereen in de klas stelde zich open en leefde met elkaar mee. De traan werd afgewisseld met een lach en vervolgens weer een traan. Het was fijn om iedereen wat beter te leren kennen en deze ervaringen met de hele klas te delen.

Omdat dit een best wel heftige activiteit was geworden (tegen al mijn verwachtingen in) stond ik in de avond eigenlijk een beetje met tegenzin weer in de hemel. Ik had mijn moment van verdriet gehad en was nu wel toe aan een lach en een beetje gezelligheid. Gelukkig werd daar eigenlijk best wel rekening mee gehouden en gingen we het kwaliteitenspel doen. We mochten zelf groepjes kiezen en hier was ik het eerst niet mee eens. Ik stond er voor open om de rest van de klas te leren kennen en ben dus zelf bij een groepje gaan zitten waar ik nooit zoveel contact mee heb. Dit werd zo een luchtige activiteit en gezellig, precies waar ik aan toe was.

Na deze heftige en onverwacht intense dag zijn we in de feestzaal verder gegaan met de band versterken van de klas.

Dinsdag 30 september

Ik werd wakker vol energie en klaar voor een nieuwe dag vol verassingen. Ik wil helemaal niet meer weten wat er gaat gebeuren, ik wil alles van deze dagen me gewoon laten overkomen. We zien wel wat er gebeurd. Al schrok ik best wel toen ik aan het ontbijt hoorde dat we anderhalf uur zouden gaan lopen zonder dat je met elkaar mocht praten. En jammer genoeg klopte dit. Toch ben ik met mezelf deze uitdaging aangegaan, gewoon de opdracht volgen en kijken wat er gebeurd. Het was best moeilijk om je mond te houden terwijl er wel mensen naast je lopen. Het eerste half uur was ook echt een gevecht om niks te zeggen. Dit heb ik hierna wel naast me neer kunnen leggen en ben ik gewoon een beetje om me heen gaan kijken. Ik probeerde mezelf te dwingen na te denken over mezelf maar dat vond ik nog best wel lastig en ben ik op een geven moment maar liedjes gaan zingen (ik heb zin in thee en dansjes in de zee).

We zijn vervolgens naar binnen gegaan om een schilderijtje te maken, ik voel me helemaal niet creatief dus ik zal zelf nooit even gaan schilderen. Mijn plan was dan ook om een blad over te trekken met verschillende kleuren, wat zou er kunnen mislukken? Nou genoeg, het werd niet mooi en ik besloot dan ook drastisch om dan maar alles zwart te verven en na de lunch verder te gaan. Daar bedacht ik dat ik er maar een zonsondergang op ging schilderen, dat geeft altijd een mooi plaatje. Ik ben ook ontzettend trots op het uiteindelijke resultaat en had dit niet verwacht van mezelf.

Ook hadden we allemaal een tas met spullen mee moeten nemen naar Brabant, onder andere drie foto’s van jezelf of met anderen. Ook hier kwamen weer bijzondere verhalen uit van iedereen. Mijn vader heeft leukemie gehad, terwijl mijn moeder ook met haar gezondheid worstelde. Dit heeft uiteindelijk een grote invloed gehad op wie ik nu ben. Ik heb gezien dat mijn ouders sterk probeerden te zijn voor mij en mijn broers, maar ondertussen zie je wel veel pijn en afgezwakte ouders. Mijn ouders zijn in die tijd mijn helden geworden en dat zeg ik ze toch eigenlijk te weinig.  Zelf heb ik nooit de behoefte om dit verhaal te delen met mensen maar ik wilde het toch graag vertellen omdat het invloed heeft gehad op wie ik ben. Gelukkig was dit een erg fijne groep en voelde ik me er veilig.

Hierna had ik eigenlijk weer behoefte aan iets luchtigs, maar er was een voorstel om over de streep te gaan. Dus dat werd het avondprogramma, gelukkig werd dit gecombineerd met luchtige vragen waardoor ik niet veel hoefde na te denken.

Woensdag 1 oktober

En dat was het alweer, de laatste avond aangebroken. Ditmaal toch echt iets brakker omdat ik alles uit de laatste avond wilde halen. Eigenlijk was ik deze dag vooral bezig met de gedachte dat we straks naar huis gingen in plaats van nog een activiteit doen. Deze activiteit werd ook echt solliciteren. Als ik ergens nog niet mee bezig bent, en dat is dan misschien ook heel erg fout, is het wel de toekomst. Dus om me nu te verplaatsen in een sollicitant en alle politiek correcte antwoorden te geven, die ook nog eens bij mij pasten, had ik geen zin in. Toch moest iedereen aan de beurt komen, dus ook ik. Ik had gekozen voor de sollicitant zijn en geen directeur. Ik moest even inkomen maar hierna ging het wel, het is toch voor een beroep waar je nu voor studeert.

 We hebben deze dagen afgesloten met een groepsfoto. Ik heb een geweldige tijd gehad in Brabant, ik kijk er met veel blijheid op terug. Het was een bijzondere ervaring om deze dingen met je klasgenoten te delen en dat er zoveel mensen zich openstelde!

B beeldende vorming

1. Wat is je eerste indruk van de foto?

Er staat een brede glimlach op mijn gezicht, hierdoor word ik zelf ook weer vrolijk als ik naar deze foto kijk. 

2. Wat kun je vertellen over de voorstelling?

Ik heb een grote glimlach op mijn gezicht en het Engelse woord 'enjoy' in mijn handen. Genieten is een belangrijk aspect in deze foto. Ik sta op een bospad, heel je leven bewandel je je eigen pad en dit moet je lachend doen. Dit wil ik overbrengen naar mijn leerlingen, je eigen geluk staat op de eerste plek. Ook heb ik een anker op mijn shirt staan. Om je leven lachend door te brengen moet je stevig in je schoenen staan, alleen het positieve van je omgeving moet je meenemen met het bewandelen van je levenspad.

3. Kun je je erin inleven?

Ik probeer zelf altijd het goede in situatie's te zien, humor mee te nemen in zoveel mogelijk situatie's. Natuurlijk is dit niet altijd mogelijk, af en toe moeten dingen gewoon gebeuren. Toch wil ik mijn leerlingen meegeven dat het altijd beter wordt, ook al moet je daar zelf voor zorgen. 

4. Hoe sluit vormgeving aan op het thema?

Ik sta op een bospad (bewandelen van je levenspad) en heb de bladeren zo licht mogelijk gemaakt. Er is altijd licht aan het einde van de tunnel. Ook zijn lichte kleuren vrolijker en brengen zo de kern van de foto over: vrolijkheid en genieten. 

5. Kun je het plaatsen in een bredere context?

hoeveel donkere bomen er ook zijn, probeer er van te genieten.

C pedagogiek

Identiteit pedagogiek

Het ontwikkelen van een identiteit is voor kinderen (en voor iedereen) belangrijk. Als leerkracht kan je hier een grote bijdrage aan leveren. Er wordt eerst een stuk verteld over de identiteit, de sociaal-emotionele ontwikkeling en de morele ontwikkeling.

Identiteit is de persoonlijkheid van een individu. Wat voor opvattingen heeft iemand over zichzelf als persoon. Het besef van een eigen persoon ontstaat rond het vierde of vijfde jaar (Hooijmaaijers, Stokhof en Verhulst (2012), de kinderen zien nu echt zichzelf in de spiegel in plaats van een leeftijdsgenoot. Kleuters kunnen zichzelf beschrijven, ze zien in de spiegel een jongen of meisje met bijvoorbeeld een rood shirt. Een kind kan zichzelf met een ander kind vergelijken als hij of zij tussen de leeftijd van 6 tot 9 jaar is. Het kind kan nu beschrijven wat voor eigenschappen hij of zij heeft en wat voor vaardigheden hij of zij al kan.

De ontwikkeling van een persoon heeft veel te maken met de sociale omgeving. Er wordt geleerd door interactie met andere mensen. Bij een kleuter geeft de omgang met leeftijdsgenoten een goed beeld van zijn sociale ontwikkeling. Vanaf ongeveer drie jaar begint er parallelspel, de kinderen spelen naast elkaar. Hier is nog weinig sociale interactie, maar toch kijken de kinderen naar elkaar waardoor er ideeën overspringen. Vriendschappen beginnen in deze leeftijdsfase te ontstaan, al worden deze vriendschappen gesloten vanwege sympathie of uiterlijke factoren. In de kleuterfase speelt imitatie-spel een grote rol in de sociaal-emotionele ontwikkeling. Door hun eigen ideeën over de werkelijkheid te spelen kunnen de kinderen hier hun gevoelens in uiten. Rond het vijfde jaar nemen de sociale contacten toe, de kinderen gaan nu samen spelen. Vanaf zeven jaar gaan de kinderen zich aanpassen aan de eisen van hun leeftijdsgenoten. Er is een groepsnorm waar je aan moet voldoen om geaccepteerd te worden. Tussen het zevende en het tiende jaar ontwikkelen de kinderen een steeds duidelijker zelfbeeld, ze weten wat voor eigenschappen en vaardigheden ze hebben (Alkema & Tjerkstra, 2011).

Een kind krijgt te maken met normen en waarden in hun omgeving. De morele ontwikkeling heeft te maken met het onderscheid tussen wat goed is en wat verkeerd. Door verschillende regels en afspreken te navolgen kunnen kinderen uiteindelijk hun eigen normen en waarden volgen. Dit gebeurt na een ontwikkeling die begint bij een leeftijd van drie tot zes jaar. Hier kunnen kinderen mee voelen met de emoties van andere kinderen. Wanneer ze een ander kind zien huilen, krijgen de ze de behoefte om dit kind te troosten. Vanaf de leeftijd van 6 jaar kunnen kinderen deze gevoelens van anderen ook benoemen. Oudere kinderen (vanaf 10 jaar) kunnen zich verplaatsen in de gevoelens van een ander. Door zich mee te leven met een ander kunnen de kinderen leren wat voor effect hun eigen gedrag op de omgeving heeft (Alkema & Tjerkstra, 2011). De kleuterperiode is van groot belang voor de gewetensvorming. Door regels en afspraken in de omgeving leert het kind dat er normen en waarden zijn om te volgen. Door kinderen te belonen of straffen ontstaat er het besef van wat wel en niet mag. Deze regels gelden overal en voor iedereen. Hoe ouder het kind wordt, hoe meer het besef komt tussen de gestelde norm en de waarde hierbij. Hierbij komt ook de nodige twijfel over de gestelde normen. Deze regels kunnen pas bestaan als de kinderen zelf ook in waarde worden geschat. Wanneer het kind het einde van de basisschool heeft bereikt, worden de normen en waarden van de omgeving eigen gemaakt. Respect voor bepaalde mensen of instelling heeft hier een groot rol in (Alkema & Tjerkstra, 2011).

De identiteitsontwikkeling van een kind is erg belangrijk, het zelfbeeld wordt steeds duidelijker voor een kind. Hoe kan je dit nou stimuleren als leerkracht?

Volgens Hooijmaaijers, Stokhof en Verhulst (2012) willen kleuters zelf ontdekken en ondernemen. De kleuter wil autonoom zijn. Door in het klaslokaal verschillende ontdekhoeken te maken, kunnen de kinderen de wereld stukje bij stukje ontdekken. Hierbij wordt de kleuters de ruimte gegeven om dit zelfstandig te doen. Deze initiatieven die de kleuters graag nemen, worden belemmerd door regels en afspraken waar de kleuters zich aan moeten houden. Door juist de kleuters deze regels op te laten stellen, en deze te gebruiken in de klas, wordt de autonomie van een kleuter gestimuleerd. De kleuters moeten zo zelfstandig mogelijk worden. In de kleuterfase zijn kinderen nieuwsgierig en leergierig naar wat de kinderen allemaal kunnen en wat er allemaal gebeurd in de wereld. Dit moet gecombineerd worden met de afspraken van hun omgeving (Hooijmaaijers, Stokhof & Verhulst, 2012). Duidelijkheid en zekerheid zijn hier belangrijke aspecten in. Als leerkracht kan je dit geven door alles in de klas een vaste plek te geven. Ook de aanwezigheid van een begripvolle begeleider speelt een grote rol. De kinderen gaan sneller zelf dingen uitproberen als ze weten dat ze altijd nog hulp kunnen vragen aan de leraar. De aanmoediging wanneer het wel lukt, helpt bij het ontwikkelen van het zelfvertrouwen. Complimenten geven is een van de belangrijkste dingen die je kan doen als leerkracht om te helpen bij de identiteitsontwikkeling. Door veel positieve aandacht te geven aan kinderen wordt het competitiegevoel vergroot (Hooijmaaijers, Stokhof & Verhulst, 2012. Zorg ervoor dat de kinderen trots zijn op hun eigen werk. De identiteit wordt (bij een leeftijd van negen tot twaalf jaar) namelijk vooral gevormd door hun presentaties op leergebied en sociaalgebied. De kinderen vergelijken zich constant met anderen. Erkenning op hun eigen werk hebben de kinderen nodig om hun eigen identiteit vast te stellen. Vanaf een jaar of twaalf gaan de kinderen zelf hun eigen identiteit onderzoeken en verder ontwikkelen. Om hier de kinderen zoveel mogelijk in te stimuleren, moet je een voorbeeld zijn voor de kinderen. Samen overleggen en beslissen helpt hier enorm bij. Ook het kritisch kijken naar fouten wordt een gezamenlijk proces waarmee de kinderen hun eigen identiteit kunnen ontwikkelen.

Alkema, E., Tjerkstra, W., Kuipers, J., & Lindhout, C. (2011). Meer dan onderwijs. Assen, Nederland:   van Gorcum.

Hooijmaaijers, T., Stokhof, T., & Verhulst, F. (2012). Ontwikkelingspsychologie voor leerkrachten          basisonderwijs. Assen, Nederland: van Gorcum. 

D filosofie

Identiteit in de hersenen

De identiteit van een persoon komt tot uiting in de hersenen. Je hersenen bestaat uit de geest en het brein.

De geest is het zelfbewustzijn van je hersenen, dit is het beleven van je eigen identiteit. Wie je bent, wat je doet, denkt of voelt. Wanneer je bijvoorbeeld je vinger op een hete plaat legt, krijg je eerst prikkels van het onbewuste gedeelte van de hersenen voor dat het bewustzijn van de geest het daadwerkelijk voelt. Het onbewust zijn van de hersenen reageren veel sneller dan het bewustzijn.

Angst is in principe een belangrijke positieve prikkel waar je je bewust van bent. Door eerdere gebeurtenissen weet je voortaan waarmee je moet oppassen. Bijvoorbeeld de hete plaat. Dit is amygdala oftewel fear learning/angst leren

Je brein bestaat uit een fysieke grijze massa met stroompjes die door de neuronen heen schiet. De hersensstam is het oudste deel van je brein, op dit niveau zitten je primordiale gevoelens. Primordiale gevoelens zijn gevoelens van het besef dat je bestaat, dit is dan ook de oorsprong van alle andere gevoelens. De cortex is het jongste deel van je brein, hier wordt de informatie vanuit de rest van het lichaam ontvangen, geanalyseerd en geïnterpreteerd wordt.

Je hersenen maken continu mentale kaarten aan, deze kaarten zitten op verschillende niveaus:

Ø  In de hersenstam worden kaarten gemaakt van je eigen lichaam. Dit gebeurt om te kijken of alles nog in orde is. Dit is interieur.

Ø  In de cortex bevatten de kaarten veel meer details. Hier wordt er opgenomen wat er buiten het lichaam wordt gebeurt . Dit is exterieur.

Voor je geest zijn deze kaarten meetbaar en patronen in het brein. Deze kaarten zijn objectief voor derden. Voorstellingen zijn juist mentaal en worden patronen in de geest. Hier is het continu een afweging van emotie en gevoel, waardoor het subjectief is.

Door in het onderwijs in te spelen op de mentale kaarten wordt er optimaal geleerd door de kinderen. Als de kinderen verschillende prikkels binnen krijgen, krijgen de mentale kaarten veel meer details en wordt het gemakkelijker opgenomen in het geheugen. Door bijvoorbeeld een filmpje te laten zien over ridders kunnen de kinderen makkelijk een voorstelling maken van een ridder. Door de kinderen zelf een ridder te laten tekenen, moeten de kinderen nadenken over alle verschillende details van een ridder.

Er zijn drie verschillende neurale niveaus van het zelf zijn.

·         Primordiaal zelf

·         Kernzelf

·         Autobiografisch zelf

Primordiaal zelf bestaat uit het gevoel dat je eigen lichaam bestaat en aanwezig is. Het is een continu woordeloze bevestiging dat je leeft.

Het kernzelf wordt veroorzaakt door het protozelf (dit is het oorspronkelijke gevoel achter alle gevoelens van emotie en de basis voor alle gevoelens die worden veroorzaakt door interacties tussen objecten en het organisme) te koppelen met het object dat de wijziging heeft veroorzaakt.

Je autobiografische zelf wordt door drie hersensdelen bestuurd. Het wakker zijn (hersenstam), je geest (thalamus) en je eigen zelf (cortices).

Je identiteit wordt vooral geuit in gevoelens en emoties. Maar wat is nou het verschil tussen gevoelens en emoties? Emotie is een biologisch programma op een onbewust niveau. Er zijn zes basisemoties: angst, woede, walging, blijdschap, verbazing en bedroefdheid. Deze emoties roepen ook onbewust fysieke reacties op, zoals bijvoorbeeld trillende handen door een presentatie. Gevoelens zijn eigenlijk bewuste emoties, je geest is bewust van deze emoties. Hierdoor kan je proberen je gevoelens te beïnvloeden door bij bijvoorbeeld trillende handen een paar keer diep adem te halen.

In het onderwijs is het belangrijk om te beseffen dat elk kind een eigen identiteit heeft. Ieder kind heeft eigenlijk een eigen aanpak nodig. Zo heeft het ene kind heeft wat meer moeite met leren, hierbij zijn de mentale kaarten heel erg belangrijk. Welke prikkels heeft dit kind nodig zodat hij of zij het leuk vind om met school bezig te zijn? Het andere kind heeft weer wat meer moeite om zijn emoties in bedwang te houden. Hoe kan je ervoor zorgen dat dit kind bewust wordt van zijn emoties en zijn woede onder controle kan houden? Elk kind wordt gevormd door zijn eigen identiteit, hierdoor wordt het onderwijs juist leuk.

Je hele leven wordt de identiteit ontwikkeld, je probeert jezelf te ontdekken en te verbeteren. Ook op de basisschool wordt daar (on)bewust hard aan gewerkt. Het kind komt ten eerste in een omgeving waar er geluisterd, gedeeld en geleerd moet worden. Daarnaast heeft de identiteit van de school ook effect op de kinderen. Bij een openbare school wordt de visie vooral op de kinderen gelegd (Bogaerdt, 2013). Natuurlijk is dit ook belangrijk bij een rooms-katholieke of protestants-christelijke school alleen hier is het geloof een belangrijke richtlijn. Voor de kinderen is het fijn dat er thuis en op een school dezelfde principes zijn. De kinderen weten duidelijk waar ze aan toe zijn en kunnen zo hun eigen identiteit ontwikkelen met de principes die thuis en op school worden gehandeld. Ook de andere leerlingen in de klas moeten deze principes volgen, iedereen zit op dezelfde lijn.

Door een veilige sfeer in de klas te creëren, waar alle kinderen zichzelf kunnen zijn, zijn deze verschillende identiteiten goed duidelijk. Als juffrouw of meester van een klas wil je toch dat alle kinderen met een fijn gevoel in de klas zitten. Ikzelf heb een hele fijne basisschooltijd gehad, heb altijd een leuke klas met veel vrienden gehad. Toch is er maar één moment wat ik goed kan herinneren als ik terugdenk aan mijn basisschool. Toen ik in groep 7 zat, ging mijn toenmalige juf trouwen. Met de hele klas mochten wij op het gemeentehuis bij de plechtigheid zijn en toen ze naar buiten liepen hebben wij de rijst gestrooid. Ik heb een geweldige dag gehad en vond het ook leuk dat wij hierbij mochten zijn. Als toekomstige juf zie ik dit dan ook als een voorbeeld met wat voor band ik met mijn leerlingen wil hebben. Ik wil gelijkwaardig zijn aan mijn leerlingen waardoor ze met een veilig gevoel in de klas zitten. Door de kinderen bij mijn leven te betrekken zullen ze dit zelf ook sneller doen, met leuke en minder leuke momenten. Ook de minder leuke momenten moeten bespreekbaar kunnen zijn in mijn toekomstige klas.

Bronnen

Bogaerdt, M. van den. (2013). Waaruit blijkt de identiteit van openbaar onderwijs?  Geraadpleegd op 11 november 2014, van http://www.vosabb.nl/waaruit-blijkt-de-identiteit-van-openbaar-onderwijs/

E uitwerking stageopdracht

1.       Identiteit stageschool

Mijn stage in het tweede jaar ben ik begonnen bij de kleuters op de Professor Casimirschool in Voorburg. Dit is een openbare school, alle leerlingen zijn hier welkom en er wordt geen onderscheid gemaakt in godsdienst of levensbeschouwing. Dit is ook een van de belangrijkste punten waar deze basisschool voor staat: ieder kind moet zichzelf kunnen zijn.

Door de focus te leggen op de relatie tussen leerkracht en leerling en leerlingen onderling wordt er een omgeving gecreëerd waarbij de leerlingen zich veilig kunnen voelen om zichzelf te ontwikkelen en te leren. Om dit te bereiken zijn er verschillende pijlers voor gesteld:

-          Persoonlijke aandacht

-          Plezier

-          Structuur

-          Openheid en eerlijkheid

Het is belangrijk dat er duidelijk gestructureerd wordt gehandeld, dit om ervoor te zorgen dat de leerlingen weten waar ze aan toe zijn. Om de normen en waarden ook mee te geven aan de kinderen wordt er op school één hoofdregel gehanteerd:

We houden rekening met elkaar zonder elkaar te storen door gedrag, houding of taalgebruik.

Om te zorgen voor een optimale ontwikkeling van de kinderen wordt er gezorgd voor een rustige leer- en werkomgeving. Competentie (het geloof in eigen kunnen), relatie (de interactie zowel tussen leerkracht en leerling als tussen leerlingen onderling) en autonomie (het zelfstandig iets kunnen, zonder hulp van anderen) probeert de school dit tijdens het dagelijkse onderwijs optimaal aandacht te geven.

Elk kind is een individu met zijn eigen hebbelijkheden en onhebbelijkheden, zijn eigen mogelijkheden en onmogelijkheden, ieder vanuit een verschillende thuissituatie. Het is belangrijk dat de kinderen hun eigen individu blijft bestaan, maar dat er ook ruimte is voor ontwikkeling. Deze persoonlijke groei, met name sociaal en emotioneel, neemt dan ook een belangrijke plaats in de pedagogische visie. Verdere ondersteuning wordt geboden door het aanreiken van mogelijkheden tot zelfreflectie. Immers: hoe beter het kind in staat is zichzelf te begrijpen, hoe meer grip het kind kan krijgen op eigen gedrag.

Hoe deze kinderen emotioneel verschillen, zo verschillen ze ook intellectueel. Ook deze verschillen moeten tegemoet komen door differentiatie in tempo en niveau. Dit geldt zowel voor kinderen die meer zorg nodig hebben als voor kinderen die juist meer uitdaging nodig hebben. Daarnaast worden er op de Professor Casimirschool strategieën aangeboden, zodanig dat het kind zelf een keuze kan maken uit de strategie die hem het meeste aanspreekt. Er wordt hier gedoeld op zowel oplossingsstrategieën als leerstrategieën.

Op de Professor Casimirschool zijn ze voortdurend bezig om deze visie waar te maken. Aan de andere kant proberen ze als team een groeiproces te zijn om de doelen optimaal waar te kunnen maken in de praktijk. Oftewel: wat goed is willen ze behouden, wat beter kan willen ze ontwikkelen (Mulder, 2014).

            2.       Identiteitsgerichte activiteiten

De Professor Casimirschool steekt veel tijd in het creëren van een veilige omgeving voor de kinderen. De leerlingen moeten zichzelf kunnen zijn en elkaar met respect behandelen. De Professor Casimirschool maakt gebruik van het leerlingenvolgsysteem Viseon. Hiermee kan de school de sociaal-emotionele ontwikkeling van de kinderen volgen. Dit gebeurt door middel van vragenlijsten, deze worden ingevuld door leraren en vanaf groep 5 ook door de leerlingen. De lijst voor de leraren is opgesteld met vragen over het zichtbaar gedrag terwijl de vragenlijst voor de leerlingen gaat over zelfvertrouwen en de omgang met anderen (sociale competenties, 2012). Het leerlingenvolgsysteem Viseon heeft ook een methode Klets! waarmee het sociaal-emotionele klimaat wordt ontwikkeld door middel van lessen in alle groepen. "Sociaal competent gedrag wordt bevorderd door: het 'anders'-zijn van anderen te accepteren, door eigen gevoelens en grenzen te herkennen, die van anderen te respecteren, door om te leren gaan met en pesten en conflicten te voorkomen, door groepsdruk te weerstaan, weerbaar te zijn bij afwijzing en grensoverschrijdend gedrag en door hulp te leren vragen en op te komen voor jezelf" (zorg en onderwijs, 2014). Zo is er ook ieder jaar de week van het pesten en krijgen de leerlingen een armband met de tekst: iedereen telt mee.

Ook wordt er sinds kort met het directe instructie model in de klas gewerkt. Dit is een model wat rekening houdt met de verschillende manieren van leren onder de leerlingen. Sommige leerlingen hebben behoefte aan een langere uitleg terwijl andere leerlingen juist zo snel mogelijk willen beginnen. Op de Professor Casimirschool wordt dit in praktijk gebracht door een verlengde, basis en verkorte uitleg aan te bieden. Bij Janneke in groep 1/2 betekend dat meestal dat ze haar (basis)les in de kring geeft en verlengde instructie kan geven in kleinere groepjes. Voor de leerlingen die dit niet nodig hebben zit de uitdaging in moeilijkere werkjes.

Elk jaar maken de leerlingen van de Professor Casimirschool drie tekeningen over hoe ze zichzelf zien. Bij de kleuters is dit een tekening ‘Wie ben ik?’. Hierop staat alleen een hoofd, waaraan de leerlingen zelf een lijf kunnen tekenen met hoe ze zichzelf zien. Deze tekeningen worden vergeleken en wordt er gekeken naar een ontwikkeling.

De Professor Casimirschool is een openbare school maar iedere donderdag komt er een leraar van buitenaf die godsdienst geeft. De ouders kunnen de leerlingen hiervoor inschrijven. Ze krijgen elke donderdag een uur les over God en gaan met kerst naar de kerk.

In het lerarenteam zijn ze nu volop bezig met het ontwikkelen van de school. Janneke (groep 1/2) verteld dat ze in het lerarenteam zoekende zijn naar een vernieuwde visie. De visie die ze nu hebben (dat elke leerling optimaal kan worden begeleid in hun ontwikkeling) is in praktijk te resultaatgericht geworden. Elk jaar wordt er bij de leerlingen de cito afgenomen en de directie kijkt alleen nog maar naar de kinderen bij wie dit niet ontwikkeld is. Dit brengt in het team een verhoogde en vervelende werkdruk naar boven. Terwijl juist de positieve benadering een van de punten is wat de leraren willen overbrengen naar de leerlingen. In het team zijn ze dus bezig met de vraag hoe ze het combineren van de ontwikkeling en het plezier van de kinderen en het verlagen van de werkdruk voor de leraren kunnen ombrengen naar een vernieuwde visie. De kinderen staan natuurlijk voorop, dus de leraren moeten wel tijd kunnen opbrengen voor het voorbereiden van de lessen naast alle andere verplichtingen.

Deze ontwikkelingen hebben tot al veel vernieuwingen in het onderwijs bij Professor Casimirschool gebracht. Zo zitten ze dit jaar in een vernieuwd gebouw, hebben alle groepen digiborden en worden alle resultaten van de leerlingen opgeslagen in een nieuw systeem. Naast het schoolplan heeft elke groep een eigen groepsplan, hierin staat beschreven wat de doelen zijn en waar de leerlingen aan werken in die groep. Nu zijn de kleutergroepen bezig om naast een schoolplan ook een apart schoolplan voor de kleuters te maken.

Met al die veranderingen op de Professor Casimirschool blijft respect een van de belangrijkste aspecten op de school. De leerlingen moeten zich gedragen naar de regels en de Professor Casimirschool blijft focussen op het gedrag van de kinderen.

3.       Niet direct identiteitsgerichte activiteiten

In de kleuterklas van juf Janneke worden de jongste kleuters vaak gekoppeld aan de oudste kleuters. Op deze manier leren de jongste kleuters wat er moet gebeuren op school en leren de oudste kleuters hoe ze andere kinderen kunnen helpen. Ook wordt er veel in kleinere groepjes gewerkt, alle kleuters krijgen zo aandacht en de mogelijkheid om te leren. Bij juf Amber in groep 8 wordt er ook veel in groepjes gewerkt. Zo leren de kinderen de zelfstandigheid die op de middelbare school al veel meer wordt gevraagd. Op deze manier kunnen de kinderen zichzelf op hun eigen niveau ontwikkelen.

Als leerkracht wordt er vanaf verschillende kanten om betrokkenheid bij het team en onderwijs gevraagd. Zo moet je minimaal één cursus per jaar volgen, deelnemen aan studiedagen en 13 uur normjaartaken op je nemen. Zo heeft mijn mentor Janneke al verschillende cursussen gevolgd zoals een masterclass voor kleuters, ICT voor kleuters en een bedrijfshulpverlening cursus. Hier maakt ze ook gebruik van in haar verschillende groepen voor de normjaartaken. Dit jaar zit ze in de volgende groepen: ICT, sinterklaas, kerst, pasen, voorjaarsfeest, schoolreisje, techniek, bedrijfshulpverlening en lieve leed. Om op deze manier in groepen te werken vormt er snel een band in het team en een veilige omgeving gevormd. Iedereen heeft hetzelfde doel. Met de cursussen die worden gevormd wordt iedere leraar als individu gezien en verder ontwikkeld. Iedereen krijgt zijn bepaalde specialiteit en kan op deze manier de andere leraren helpen.

Met de groep lieve leed wordt aandacht besteedt aan de persoonlijke levens van de leraren. Is er iemand jarig wordt er gezorgd voor een bloemetje en een cadeau, heeft er iemand een wat moeilijkere tijd dan wordt er ook gekeken hoe diegene een hart onder de riem kan worden gestoken. Elke dag lunchen de leraren samen van 12.00 uur tot 13.00 uur, hier is de sfeer zo open dat iedereen zijn verhaal kwijt kan of dat iedereen samen kan lachen.

Bij Amber in groep 8 wordt er veel aandacht besteedt aan het respect hebben voor elkaar. Er zijn, in overleg met de kinderen, regels opgesteld en de bijhorende consequenties als iemand zich daar niet aan houdt. Samen met de methode Klets! wordt er regelmatig gekeken of de kinderen zich nog prettig voelen in de schoolomgeving. Ook worden er vaak verschillende situaties aangekaart in de klas, hoe kan je hier het beste op reageren? Ook bij de kleuters van Janneke wordt al gewerkt aan een veilige omgeving in de klas. Wanneer er een onprettige situatie voordoet op het schoolplein wordt hier uitgebreid over gesproken in de klas. Ging alles goed op het schoolplein? Waarom ging het niet goed? Ook kleuters kunnen reflecteren op een situatie.

Ook de vernieuwde school laat veel zien over de identiteit van Professor Casimirschool. De kleuters hebben een apart schoolplein met een klimrek, zandbak en verschillende fietsen. De groep van Janneke moet dit delen met de andere kleutergroep. Zo leren de kinderen elkaar kennen en leren ze ruimte maken voor andere kinderen. Eigen werkjes worden opgehangen om het competentie gevoel van de kinderen te vergroten. Dit gebeurt ook bij juf Amber in groep 8, het gevoel van eigenwaarde is belangrijk om te creëren bij kinderen die naar de middelbare school gaan.

4.       Suggestie voor identiteitsgerichte activiteit

Het ‘wie ben ik’ maar dan anders.

Op de Professor Casimirschool zijn de kinderen al veel bezig met hoe ze zichzelf zien. Dit gebeurt elk jaar met een tekening maken. Dit kan ook een stuk uitgebreider.

Beginsituatie: De kinderen maken elk jaar drie tekeningen van zichzelf met hoe ze zichzelf zien.

Doel: Aan het eind van de les hebben de kinderen een eigen hoekje met minstens vier voorwerpen die de kinderen typeert.

Opening: De kinderen gaan alle tekeningen die ze van zichzelf hebben gemaakt bekijken. Wat komt elke keer terug? Wat is verbeterd of wat is er nieuw bijgekomen?

Kern: De kinderen gaan een soort ‘ik-museum’ maken. Hier komt alles wat de kinderen leuk vinden, wat de kinderen typeert en de eigenschappen van de kinderen. Dit gaan ze doen door verschillende tijdschriften uit te zoeken en alles op te plakken wat ze leuk vinden. De kinderen gaan een woordweb maken over zichzelf en nemen dingen van thuis mee die bij hun past.

Afsluiting: Elk kind heeft nu een eigen hoekje. De andere kinderen gaan raden van wie welk hoekje is. Wanneer het goed geraden is, mag het kind uitleggen waarom hij verschillende dingen heeft meegenomen of heeft opgeplakt.

Bronnenlijst.

Mulder, A. (2014). Schoolgids 2014/2015. Geraadpleegd op 5 november 2014, van http://www.profcasimirschool.nl/uploads/casimirschool/downloads/schoolgids_20142015.pdf

Sociale competenties. (2012). VISEON. Geraadpleegd op 5 november 2014, van http://www.socialecompetenties.nl/leerlingvolgsystemen/-/asset_publisher/7xIszzUx1ar4/content/viseon;jsessionid=A35974262D2BA5213F4F0B887EF20513

Zorg en onderwijs. (2014). Overzicht lesprogramma’s en –materialen sociaal- emotionele ontwikkeling. Geraadpleegd op 5 november 2014, van http://www.zorgenonderwijs.nl/bestanden/1531/Overzicht%20lesprogramma's%20sociaal-emotionele%20ontwikkeling.pdf


namen zijn om privacy-reden veranderd