Identiteit in de hersenen
De identiteit van een persoon komt tot uiting in de
hersenen. Je hersenen bestaat uit de geest en het brein.
De geest is het zelfbewustzijn van je hersenen, dit is
het beleven van je eigen identiteit. Wie je bent, wat je doet, denkt of voelt.
Wanneer je bijvoorbeeld je vinger op een hete plaat legt, krijg je eerst
prikkels van het onbewuste gedeelte van de hersenen voor dat het bewustzijn van
de geest het daadwerkelijk voelt. Het onbewust zijn van de hersenen reageren
veel sneller dan het bewustzijn.
Angst is in
principe een belangrijke positieve prikkel waar je je bewust van bent. Door
eerdere gebeurtenissen weet je voortaan waarmee je moet oppassen. Bijvoorbeeld
de hete plaat. Dit is amygdala oftewel fear learning/angst
leren
Je brein bestaat uit een fysieke grijze massa met
stroompjes die door de neuronen heen schiet. De hersensstam is het oudste deel
van je brein, op dit niveau zitten je primordiale gevoelens. Primordiale
gevoelens zijn gevoelens van het besef dat je bestaat, dit is dan ook de
oorsprong van alle andere gevoelens. De cortex is het jongste deel van je
brein, hier wordt de informatie vanuit de rest van het lichaam ontvangen, geanalyseerd
en geïnterpreteerd wordt.
Je hersenen maken continu mentale kaarten aan, deze
kaarten zitten op verschillende niveaus:
Ø In
de hersenstam worden kaarten gemaakt van je eigen lichaam. Dit gebeurt om te
kijken of alles nog in orde is. Dit is interieur.
Ø In
de cortex bevatten de kaarten veel meer details. Hier wordt er opgenomen wat er
buiten het lichaam wordt gebeurt . Dit is exterieur.
Voor je geest zijn deze kaarten meetbaar en patronen in
het brein. Deze kaarten zijn objectief voor derden. Voorstellingen zijn juist
mentaal en worden patronen in de geest. Hier is het continu een afweging van
emotie en gevoel, waardoor het subjectief is.
Door in het onderwijs in te spelen op de mentale kaarten
wordt er optimaal geleerd door de kinderen. Als de kinderen verschillende
prikkels binnen krijgen, krijgen de mentale kaarten veel meer details en wordt
het gemakkelijker opgenomen in het geheugen. Door bijvoorbeeld een filmpje te
laten zien over ridders kunnen de kinderen makkelijk een voorstelling maken van
een ridder. Door de kinderen zelf een ridder te laten tekenen, moeten de
kinderen nadenken over alle verschillende details van een ridder.
Er zijn drie verschillende neurale niveaus van het zelf zijn.
·
Primordiaal zelf
·
Kernzelf
·
Autobiografisch zelf
Primordiaal zelf
bestaat uit het gevoel dat je eigen lichaam bestaat en aanwezig is. Het is een
continu woordeloze bevestiging dat je leeft.
Het kernzelf wordt
veroorzaakt door het protozelf (dit is het oorspronkelijke gevoel achter alle
gevoelens van emotie en de basis voor alle gevoelens die worden veroorzaakt
door interacties tussen objecten en het organisme) te koppelen met het object
dat de wijziging heeft veroorzaakt.
Je autobiografische
zelf wordt door drie hersensdelen bestuurd. Het wakker zijn (hersenstam),
je geest (thalamus) en je eigen zelf (cortices).
Je identiteit wordt vooral geuit in gevoelens en emoties.
Maar wat is nou het verschil tussen gevoelens en emoties? Emotie is een biologisch
programma op een onbewust niveau. Er zijn zes basisemoties: angst, woede,
walging, blijdschap, verbazing en bedroefdheid. Deze emoties roepen ook
onbewust fysieke reacties op, zoals bijvoorbeeld trillende handen door een
presentatie. Gevoelens zijn eigenlijk bewuste emoties, je geest is bewust van
deze emoties. Hierdoor kan je proberen je gevoelens te beïnvloeden door bij
bijvoorbeeld trillende handen een paar keer diep adem te halen.
In het onderwijs is het belangrijk om te beseffen dat elk
kind een eigen identiteit heeft. Ieder kind heeft eigenlijk een eigen aanpak
nodig. Zo heeft het ene kind heeft wat meer moeite met leren, hierbij zijn de
mentale kaarten heel erg belangrijk. Welke prikkels heeft dit kind nodig zodat
hij of zij het leuk vind om met school bezig te zijn? Het andere kind heeft weer wat
meer moeite om zijn emoties in bedwang te houden. Hoe kan je ervoor zorgen dat
dit kind bewust wordt van zijn emoties en zijn woede onder controle kan houden? Elk kind wordt gevormd
door zijn eigen identiteit, hierdoor wordt het onderwijs juist leuk.
Je hele leven wordt de identiteit ontwikkeld, je probeert
jezelf te ontdekken en te verbeteren. Ook op de basisschool wordt daar
(on)bewust hard aan gewerkt. Het kind komt ten eerste in een omgeving waar er
geluisterd, gedeeld en geleerd moet worden. Daarnaast heeft de identiteit van
de school ook effect op de kinderen. Bij een openbare school wordt de visie
vooral op de kinderen gelegd (Bogaerdt, 2013). Natuurlijk is dit ook belangrijk
bij een rooms-katholieke of protestants-christelijke school alleen hier is het
geloof een belangrijke richtlijn. Voor de kinderen is het fijn dat er thuis en
op een school dezelfde principes zijn. De kinderen weten duidelijk waar ze aan
toe zijn en kunnen zo hun eigen identiteit ontwikkelen met de principes die
thuis en op school worden gehandeld. Ook de andere leerlingen in de klas moeten
deze principes volgen, iedereen zit op dezelfde lijn.
Door een veilige sfeer in de klas te creëren, waar alle
kinderen zichzelf kunnen zijn, zijn deze verschillende identiteiten goed
duidelijk. Als juffrouw of meester van een klas wil je toch dat alle kinderen
met een fijn gevoel in de klas zitten. Ikzelf heb een hele fijne
basisschooltijd gehad, heb altijd een leuke klas met veel vrienden gehad. Toch
is er maar één moment wat ik goed kan herinneren als ik terugdenk aan mijn
basisschool. Toen ik in groep 7 zat, ging mijn toenmalige juf trouwen. Met de hele
klas mochten wij op het gemeentehuis bij de plechtigheid zijn en toen ze naar
buiten liepen hebben wij de rijst gestrooid. Ik heb een geweldige dag gehad en
vond het ook leuk dat wij hierbij mochten zijn. Als toekomstige juf zie ik dit
dan ook als een voorbeeld met wat voor band ik met mijn leerlingen wil hebben.
Ik wil gelijkwaardig zijn aan mijn leerlingen waardoor ze met een veilig gevoel
in de klas zitten. Door de kinderen bij mijn leven te betrekken zullen ze dit zelf
ook sneller doen, met leuke en minder leuke momenten. Ook de minder leuke
momenten moeten bespreekbaar kunnen zijn in mijn toekomstige klas.
Bronnen
Bogaerdt, M. van den. (2013). Waaruit blijkt de identiteit van openbaar
onderwijs? Geraadpleegd op 11 november 2014, van http://www.vosabb.nl/waaruit-blijkt-de-identiteit-van-openbaar-onderwijs/
Geen opmerkingen:
Een reactie posten